TOKİ - Toplu Konut idaresi başkanlığı – NEDİR ?

Türkiye, dünyanın en hızlı nüfus artışı ve kentleşen ülkelerinden biridir. Doğal olarak Türkiye’nın bu özel durumu, konut talebinin hızla artmasına neden olmaktadır. Konut ve kentlesme sorunlarının çözülmesi amacıyla, 1984 yılında Toplu Konut İdaresi kurulmuştur.

Kimler Toki’den konut alabilir?

Konut alabilmenin en önemli şartı Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmaktadır. Toki yabancılara konut satışı yapmamaktadır. Kurumun önceliği, mevcut şartlarda konut alması zor olan yoksul, alt ve orta gelir kesiminden kişilere konut satışı yapmaktır. Konutlara başvuru şartları, kişinin gelir düzeyine ve ilgili gelir kesime göre yapılan proje tipine göre değişmektedir.

(Toki) TOKİ’nin görevi ?
Artan konut ihtiyacını planlı bir şekilde karşılamak ve özellikle dar gelirlilere yönelik konut projeleri yapmak, ayrıca yeni uydu kentler kurarak büyük şehirleri rahatlatmaktır

(Toki) TOKİ’nin gelir kaynağı
Kurulduğu dönemde yürürlüğe giren bir kanun ile özerk Toplu Konut Fonu oluşturulmuştur, böylelikle kurum, genel bütçe dışındaki Toplu Konut Fonu ile de sürekli ve yeterli kaynağa kavuşturulmuştur. 1990 yılında dönemin hükümeti tarafından çıkarılan kanun hükmünde kararnameler ile Toplu Konut Fonu genel bütçe kapsamına alınmış ve Toplu Konut Fonu, 2001 yılında ise tamamen yürürlükten kaldırılmıştır. Halihazırda Toplu Konut İdaresi’nin gelirleri, gayrimenkul satış ve kira ile kredi geri dönüşlerinden, faiz gelirlerinden ve bütçe ödeneklerinden oluşmaktadır.

(Toki) TOKİ’nin stratejisi
Hazine’den yardım almadan konut projelerini geliştiren Toplu Konut idaresi, uygun fiyatlarla ihtiyaç sahiplerine konut üretmek için üst gelir grubuna yönelik de projeler geliştirmektedir. Buradan elde edilen gelir ile diğer projeler yürütülmektedir.

Zenginler için geliştirdiği projeler için hasılat paylaşımı yöntemini kullanan Toplu Konut idaresi, söz konusu yöntemle, elindeki arsaları müteahhitlere azami bir fiyatla satmakta, projelerin tamamlanması için müteahhitlere süre vermektedir.

(Toki) TOKİ’nin garantörlük işlevi
Kurum, söz konusu projelerde garantörlük görevini üstlenmektedir. Yani, inşaatın zamanında bitirilmesini taahhüt etmekte veya bitirilmemesi halinde kendisi tamamlayacağı garantisi vermektedir.

Bu işleyişi garanti etmek amacıyla satılan konutların parası, TOKİ’nin hesabına yatırılmakta. Müteahhitlere proje tamamlandıkça ödeme yapılmaktadır. Böylelikle elde edilen gelir, yoksul, alt gelir grubu ve sosyal konutlar için hazırlanan projelere aktarılmaktadır.

Arsa satışı karşılığı gelir paylaşımı projeleri

TOKİ, kendine gelir olması açısından Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı projeleri adında, üst gelir grubuna yönelik de konut yapmaktadır. Buradan elde ettiği gelirle, konut sahibi olamayan vatandaşlara yönelik inşaat projeleri yapmaktadır.

Toki, özel şirketlerle işbirliği yaparak, kamu arazilerini ihale etmektedir. Yüklenici firma projenin satış ve pazarlamasını yürütür. Aynı zamanda, Toki onayını alarak, konut fiyatını da belirlemektedir.

Yoksul, Alt ve Orta Gelir Grubu için başvuru şartı

- Almak istenilen konutun bulunduğu ilde belirli bir süredir oturuyor olmak
- Daha evvel TOKİ’den konut almamış olmak
- Çocukları, kendisi veya eşine ait herhangi bir gayrimenkulu bulunmamak
- 30 yaş ve üzeri olmak
- Gelir durumu şartı
o Yoksul grup için: Yeşil kart sahibi olmak veya Sosyal Yardımlaşma Fonu’ndan yararlanıyor olmak
o Alt gelir grubu için: Aylık net gelir en fazla 765 YTL olmalıdır.
o Dar ve orta gelir grubu için, azami gelir şartı aranmamaktadır.

Yoksul, Alt ve Orta Gelir Grubu Toki konutlarına nasıl başvurulur?

Toki uygulamaları ve projeleri ulusal gazetelerde, kendi websitesinde veya yerel gazetelerde duyurulmaktadır. Bu konutlara başvuru şartları da duyurulmaktadır. Başvuru esnasinda:
- Hane halkı adına sadece bir adet başvuru yapılır
- Başvurular projeye göre ve ile göre değişmekte, belediyelere, kaymakamlıklara..vb yapılmaktadır
- Birden fazla başvuru yapılamaz
- Başvuru için ilgili form doldurulur
- Formla beraber: Nüfus cüzdan fotokopisi, ikametgah belgesi, beyanat ve diğer gerekli gelir belgeleri ibraz edilir.
- Talep edilen konut sayısı, satıştaki konutların sayısından yüksek ise kura çekilir.
- Kuraya göre kişinin başvuru hakkı kesinleşir.
Konutu aldıktan sonra...
- Taksit ödemeleri, yoksul kesim için, konutu aldıktan bir ay sonra başlar. Diğer gelir grupları için, sözleşme imzalandıktan bir ay sonra başlar.
- Kişi borcu bitene kadar konutu devredememektedir.
- Ayrıca alıcının, borç bitene kadar konutta ikamet etmesi koşulu vardır.